ALS tanılı hastada eş zamanlı aort ve mitral mekanik kapak replasmanı yapıldı
Samsun Şehir Hastanesi ve Samsun Üniversitesi Tıp Fakültesi ekiplerinin ortak çalışmasıyla, 43 yaşındaki Oktay Asal adlı ALS tanılı hastanın hem aort hem de mitral kapakları aynı ameliyatta mekanik protezlerle değiştirildi. Yaklaşık 5 saat süren işlemin, ALS hastasında eş zamanlı olarak iki mekanik kapak replasmanı yapılan vaka açısından dünya tıp literatüründe benzeri olmadığı bildirildi.
Operasyonun planlanması ve risk değerlendirmesi:
Hastanın kapak hastalığı doğumsal bir bozukluğa bağlı olarak ilerlemişti ve her iki kapağın da değiştirilmesi gerekiyordu. Ancak ameliyat öncesinde asıl belirleyici unsur, hastalığın nörolojik boyutu oldu: ALS, solunum kaslarını etkileyebildiği için ameliyat sonrası dönemde ventilatörden ayrılamama riski büyük endişe kaynağıydı. Bu nedenle cerrahi planlamada anestezi, göğüs hastalıkları ve nöroloji ekipleri birlikte çalışarak ayrıntılı solunum kapasitesi değerlendirmesi yaptı.
Samsun Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Emrah Ereren ameliyatın hem cerrahi hem de ameliyat sonrası bakım açısından yüksek risk içerdiğini vurguladı. Ereren, ameliyat öncesi ve sonrası süreçlerin titizlikle planlandığını, yoğun bakım ve anestezi desteğinin kritik rol oynadığını belirtti.
Anestezi stratejisi ve solunum yönetimi:
Anestezi uzmanları, ALS nedeniyle solunum kaslarının zayıflığı olabilecek bir hastada ventilatöre bağımlılığın uzayabileceğini öngördü. Samsun Üniversitesi Tıp Fakültesi Anestezi Uzmanı Doç. Dr. Şenay Canikli Adıgüzel ameliyat öncesinde solunum kapasitesini artırmaya yönelik egzersizler uygulandığını ve ameliyat sırasında solunumu baskılayıcı ilaçlardan mümkün olduğunca kaçınıldığını açıkladı. Ayrıca hastaya özel anestezi ve ağrı kontrolü politikaları benimsendi; bunlar ventilatörde kalış süresini uzatmadan erken ayrılmayı hedefliyordu.
Bu önlemler ve hastanın çabası sayesinde Asal, ameliyat sonrası beklenenden daha kısa sürede solunum cihazından ayrılabildi.
Operasyon ve ekip çalışması:
Ameliyatta her iki kapağa da mekanik protez yerleştirildi. Operasyonda Samsun Üniversitesi Tıp Fakültesi Cerrahi Tıp Bilimleri Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim Dalı öğretim üyeleri ile Samsun Şehir Hastanesi hekimleri görev aldı; isimler arasında Dr. Öğr. Üyesi İlker Hasan Karal ve Opr. Dr. Hüseyin Ağırbaş da yer aldı. Başarılı ameliyat, kalp ve damar cerrahisi, anesteziyoloji, yoğun bakım, kardiyoloji, perfüzyon ve hemşirelik ekiplerinin koordineli çalışmasıyla gerçekleştirildi.
Ereren, ameliyatın planlandığı şekilde tamamlandığını ve hedeflenen cerrahinin başarıyla uygulandığını söyledi. Operasyonun ardından hastanın taburcu edileceği, kapak hastalığı nedeniyle kullanılması gereken ilaçların ve kan sulandırıcıların takibinin devam edeceği belirtildi.
Hastanın durumu ve geleceğe bakış:
Oktay Asal, 2023 yılında nöroloji bölümünde yapılan değerlendirmelerle ALS tanısı aldığını ve hastalığın ilerlemesiyle yürüyüş ve konuşma güçlüğü yaşadığını anlattı. Asal, Emrah Ereren ile görüşmesinde ameliyat olmazsa kısa süreli yaşam beklendiğini öğrendiğini, ancak cerrahinin ardından beklediğinden hızlı bir düzelme gördüğünü ifade etti.
Ereren, ileri kapak darlıklarının nefes darlığı, eforla çabuk yorulma ve halsizlik gibi yaşam kalitesini azaltan yakınmalara yol açtığını; cerrahinin bu vakalarda son seçenek olduğunu, hastayla yapılan istişareler sonucunda ameliyatın kararının ortaklaşa alındığını vurguladı. Ayrıca ameliyat sonrası dönemde hastanın düzenli takip ve ilaç tedavisini almasının önemli olduğu belirtildi.
Ekibin değerlendirmesine göre bu vaka, hem cerrahi zorluğu hem de ALS'nin getirdiği perioperatif riskler açısından bilimsel olarak dikkat çekici bir örnek oluşturuyor; yapılan literatür taramasında daha önce benzer bir açık kalp ameliyatı uygulanan ALS hastasına rastlanmadığı bildirildi.
Sonuç olarak, multidisipliner yaklaşım, detaylı hazırlık ve hastanın işbirliği sayesinde yüksek riskli kabul edilen bu çift kapak replasmanı ameliyatı başarılı şekilde sonuçlandı ve hasta taburcu edilerek izleme alındı.
SAMSUN ŞEHİR HASTANESİ'NDE ALS TANISI BULUNAN 43 YAŞINDAKİ OKTAY ASAL’IN İLERİ DERECEDE BOZULAN AORT VE MİTRAL KALP KAPAKLARI AYNI OPERASYONDA MEKANİK PROTEZLERLE DEĞİŞTİRİLDİ.
